chevron-rightcloseEnvelope Facebook Globe info circle Instagram LinkedIn Vergrootglas searchtimes Twitter

“Laten we als trainers vooral helpen een cultuur van mindfulness te scheppen. En niet iedereen willen verplichten mindful dit of dat te zijn...”

Deze week stond het Centrum voor Mindfulness in het teken van de Zomerschool Growing Edges. Drie dagen vol inspiratie en verdieping voor jouw trainerschap. De publieksdialoog was een van de vele hoogtepunten. Te gast waren Susan Bögels, hoogleraar aan de UvA, Rebecca Crane en Donald McCown, internationaal hoog aangeschreven onderzoekers naar mindfulness en Rob Brandsma, psycholoog, mindfulness­trainer en directeur van het Centrum voor Mindfulness. Zij traden onder leiding van Eveline Brandt, journalist en mindfulness­trainer, met het publiek in dialoog over de toekomst van mindfulness. Hieronder de hoogtepunten.

Mindfulness: een eenmalige training of levensstijl?

Volgens Brandsma moeten we verder kijken dan de achtweekse cursus. Mindfulness behoort deel uit te gaan maken van onze samenleving. Daar is een sociale structuur voor nodig die tot nu toe nog ontbreekt: “Hoe vinden mensen elkaar? Wat is de rol van de organisator? Die blijft zeker niet dezelfde als die van de huidige trainer. Andere thema's zullen aan bod komen. Misschien kunnen mensen simpelweg elkaar vinden in hun eigen buurten om samen te beoefenen.”

McCown erkent dit verlangen. Volgens de onderzoeker willen mensen wel, maar vinden zij het lastig mindfulness met elkaar op te pakken. McCown ziet dit als een tekortkoming van ons als trainers. Crane denkt daar iets lichter over: “Het creëren van ontmoetingsplekken mag slechts dienen als een open uitnodiging voor trainers. Voel je hiervoor? Ga er dan voor. Maar ervaar het nooit als druk.” Het publiek stemt in: “Als trainers kunnen wij mindfulness integreren in de samenleving. Die rol kunnen wij op ons nemen. Bijvoorbeeld door het aanbieden van een platform voor oud studenten. Hier kunnen zij, niet fysiek, maar wel mentaal bijeenkomen.” Bögels denkt verder. Zij onderstreept het nut van communities, maar niet per se van mindfulness communities: “Ja we hebben elkaar nodig, maar niet per se in mindfulness communities. Onze maatschappij vraagt op meer vlakken om onderling contact. We moeten nadenken over wat ons verbindt. Dat is niet altijd mindfulness.”

Mindfulness in de samenleving

Om mindfulness onderdeel van de samenleving uit te laten maken, is volgens Brandsma meer nodig dan één op één trainingen: “Individuen veranderen geen structuren. Zij integreren mindfulness niet op het niveau van maatschappelijke structuren. Voor meer structurele verandering richting mindful bedrijven en mindful scholen nodig hebben is dat de verandering van meerdere kanten komt. Niet alleen van onderop maar ook van bovenaf: vooraanstaande rolmodellen zoals CEO’s van bekende bedrijven.” McCown legt de nadruk op het verschil tussen mindfulness en 'contemplative practices'. Dat laatste krijgt al breder vorm in de US: “Onze universiteit brengt yoga, Tai-Chi en meditatielessen. Iedereen kan deelnemen. Crane geeft aan dat er ook in Groot-Brittannië veel interesse is. Maar dat hier een nog zeer belangrijk component mist: “Mindfulness wordt in the UK vaak nog gezien als weer iets nieuws op het gebied van bewust leven. We moeten naar een integratie, naar het zien van het grote geheel.” Bögels spitst zich toe op de integratie van mindfulness binnen scholen. Volgens de hoogleraar moeten we hier eerst kijken naar wat echt nodig is: “Mindfulness mag niet nog een andere skill worden die kinderen moeten leren. We moeten terug naar de natuur van het kind. Hem de ruimte geven te creëren. Leraren moeten het kind echt gaan zien. Dat is volgens mij zowel de kern van het lesgeven als van mindfulness.”

De essentie

Wat is dat eigenlijk de kern of essentie van mindfulness? Wat behoren wij als trainers wel en niet aan te bieden? Volgens Brandsma werken we in een spanningsveld van begrenzen en vrij laten en blijft dit dus altijd een punt van discussie: “Zo is de huidige opvatting dat intensieve meditatietraining onderdeel uit moet maken van een Mindfulness-based Programa (MBP) Mindfulness. Maar Mindful Self Compassion (MSC) is hierop niet gericht. Is dat wel of niet een MBP? Misschien hebben we over tien jaar wel heel andere termen en criteria, waarbij mindfulness niet eens voorop staat. Zolang we hierover blijven praten, is het volgens mij oké. Crane sluit hierbij aan. Volgens de onderzoekster moeten we over de essentie vooral niet teveel denken. We moeten het doen: “Beoefen mindfulness, bied anderen ook de gelegenheid, deel het, moedig het aan en heb daarin vertrouwen.” Bögels doet een stapje terug. Vindt dat wij ons als trainers opnieuw moeten verbinden met ons eigen lijden. Om vanuit die ervaring goed advies te kunnen bieden. Want zelfonthulling is volgens de hoogleraar van groot belang. McCown haakt in: “Wat als we nu eens niet vanuit dit lijden kijken? Mindfulness kent zoveel verschillende soorten toepassingen. Maakt het eigenlijk uit wat wel en wat niet goed is? Is er überhaupt een scheidingslijn te trekken?” De zaal denkt mee: “Mindfulness draait niet altijd om lijden en kent geen scheidingslijn. Mindfulness is een proces. En eigenlijk altijd goed, zolang het groei stimuleert.”

De toekomst

Volgens Brandsma heeft mindfulness potentie om te blijven: “Mindfulness heeft een antwoord op een aantal belangrijke behoeften van onze moderne westerse samenleving. Maar er ligt gevaar op de loer. In verwatering van de kern van wat mindfulness te bieden heeft. Als trainers hebben we een belangrijke rol in het bewaken van deze kern. ” Bögels ziet de toekomst van mindfulness vooral als onderdeel van ons dagelijks leven: “Laatst hoorde ik over mindfulness winkelen en koken voor vrouwen met obesitas. Dat was niet mindfulness in haar kern, maar wel efficiënt geïntegreerd in de maatschappij. Daar moeten we heen. Naar het toepassen van mindfulness zodat het ons dagelijkse realiteit floreert.” Crane hoopt op een kanteling: “De toekomst van de menselijke soort staat op het spel. Er moet en gaat iets gebeuren. Ik hoop op een ommezwaai in ons bewustzijn. Met mindfulness als belangrijk component.” Met een paar laatste pakkende woorden sluit McCown de avond afLaat we als trainers vooral helpen een cultuur van mindfulness te scheppen. En niet iedereen willen verplichten mindful dit of dat te zijn.. Dat is volgens mij genoeg.”

Auteur: Crissy Mulder