Wat is ACT of Acceptance & Commitment Therapy?
We kennen allemaal momenten waarop we ons gevangen voelen in onze gedachten of gevoelens: piekeren over de toekomst, vastlopen in zelfkritiek, of vechten tegen emoties die we liever niet voelen. ACT leert je dat je niet hoeft te vechten. In plaats daarvan kun je leren om met milde aandacht aanwezig te zijn bij wat er is, terwijl je stappen zet in de richting van wat voor jou belangrijk is.
De ervaring van psychologische flexibiliteit
De kern van ACT is psychologische flexibiliteit: het vermogen om open en bewust aanwezig te zijn bij wat er is, en tegelijk te blijven doen wat voor jou belangrijk is. ACT werkt daarvoor met zes processen die elkaar versterken:
- Acceptatie: ruimte maken voor wat er is, ook als het onprettig voelt.
- Defusie: gedachten zien als gedachten, niet als de waarheid.
- Contact met het hier en nu: met open aandacht aanwezig zijn in dit moment.
- Zelf als context: jezelf ervaren als degene die opmerkt, meer dan wat je denkt of voelt.
- Waarden: helder krijgen wat je echt belangrijk vindt.
- Toegewijde actie: stappen zetten in die richting, ook als het lastig is.
Een waardevol en betekenisvol leven
Je bent meer dan je gedachten en gevoelens. ACT helpt je om je los te maken van onbehulpzame gedachtepatronen en te ontdekken wat je echt waardevol vindt.
Door je aandacht te richten op je waarden en het maken van bewuste keuzes, creëer je meer ruimte voor een rijk en betekenisvol leven. Je leert flexibel te bewegen tussen acceptatie van wat er is en het ondernemen van actie die voor jou belangrijk is.
Geschiedenis en ontwikkeling van ACT
ACT is ontwikkeld in de jaren ’80 door Steven Hayes en zijn collega’s, voortbouwend op decennialang gedragsonderzoek. Het is gebaseerd op de Relational Frame Theory (RFT), een wetenschappelijke theorie over taal en cognitie. ACT maakt deel uit van de ‘derde golf’ gedragstherapieën, waarbij naast gedragsverandering ook aandacht is voor acceptatie, mindfulness en waarden.
ACT en de moderne samenleving
In onze prestatiegerichte maatschappij zijn we vaak geneigd om moeilijke gedachten en gevoelens te willen controleren of vermijden. ACT biedt een verfrissend alternatief: in plaats van te vechten tegen wat er is, leer je om ruimte te maken voor alle ervaringen – prettig én onprettig. Deze benadering helpt mensen om met meer flexibiliteit om te gaan met de uitdagingen van het moderne leven.
ACT en mindfulness
Mindfulness is een van de bouwstenen van ACT. Zonder open, opmerkzame aandacht voor wat er nu is, lukt het niet om ruimte te maken voor moeilijke gedachten en gevoelens, of om bewust te kiezen voor wat je belangrijk vindt. In ACT is mindfulness geen doel op zich, maar een middel: het helpt je om weer te handelen vanuit je waarden.
Eerst zelf ervaren?
Wil je eerst voor jezelf ontdekken wat mindfulness met je doet, voordat je ermee gaat werken? Dan is de mindfulness training (MBSR) een goede basis. In acht weken oefen je met aandacht voor je lichaam, je gedachten en je gevoelens, en met hoe je omgaat met stress. Die persoonlijke ervaring neem je later mee in je werk als begeleider.
Wat levert ACT mij op?
De effectiviteit van ACT is wetenschappelijk aangetoond voor een breed scala aan psychologische en fysieke klachten. Door ACT ontwikkel je psychologische flexibiliteit: het vermogen om in contact te blijven met het huidige moment en je gedrag aan te passen aan wat de situatie vraagt, in lijn met je waarden.
Dit zijn de voornaamste resultaten van ACT:
- Je leert op een nieuwe manier omgaan met moeilijke gedachten en gevoelens;
- Je ontdekt wat echt belangrijk voor je is en hoe je daarnaar kunt leven;
- Je ontwikkelt meer psychologische flexibiliteit;
- Je leert bewuste keuzes maken vanuit je waarden;
- Je ervaart meer ruimte en vrijheid in je leven.
Daarnaast levert ACT jou het volgende op:
Verbeterde vaardigheid om:
- Present te zijn in het hier en nu
- Los te komen van belemmerende gedachten
- Contact te maken met je waarden
- Betekenisvolle stappen te zetten
Een vermindering van:
- Worsteling met moeilijke emoties
- Vermijdingsgedrag
- Vastzitten in niet-helpende gedachtepatronen
- Stress en spanning
Werk zelf met ACT: volg een ACT opleiding
Wil je ACT inzetten in je werk als coach, therapeut of begeleider? Bij Centrum voor Mindfulness volg je de opleidingen van de Nederlandse ACT Academie: van een korte kennismaking tot een opleiding tot erkend therapeut. Je leert ACT niet alleen toepassen, je ervaart het ook zelf.
- ACT Basisopleiding4 dagen · kennismaken met ACT en direct toepasbare interventies
- ACT & Dramatechnieken3 dagen · ACT ervaringsgericht en speels inzetten
- ACT Coach1 jaar · met ACT aan de slag als coach
- ACT Therapeut2 jaar · begeleiden bij mentale problematiek
- ACT Psychosociaal Therapeut3 jaar · opleiding tot erkend psychosociaal therapeut
- Integratief Relatietherapeut1 jaar · relatietherapie op basis van ACT, EFT en IBCT