Verhoogde staat

Stress brengt je in een verhoogde staat van paraatheid. Het is een natuurlijke reactie, die gezond is zolang ze kort duurt. Het lichaam wordt klaargemaakt voor een overlevingsreactie: vechten of vluchten. Maar door een onrustige geest of door het feit dat de ene prikkel op de andere volgt kan stress kan ook een meer continue karakter krijgen. Wanneer lichaam en geest niet meer kunnen terugkeren tot een natuurlijk rustpunt spreekt met van chronische stress. Dan vermindert het welbevinden maar ook de veerkracht en gezondheid.


Een natuurlijke reactie

De stressreactie is ontstaan in de natuur. In de jungle geldt: een bedreiging is hevig, maar kort. Dat is niet de realiteit van ons dagelijks leven. Onze geest ziet veel bedreigingen en voelt vaak een gebrek aan controle. In ons dagelijks leven wordt het overlevingssysteem soms zo vaak getriggerd dat het niet meer tot rust komt. Er worden dan voortdurend stresshormonen in ons lichaam aangemaakt; er ontstaat chronische stress.

De prijs die je betaalt

De prijs van stress kennen we allemaal: een onprettig gevoel, verlies aan plezier, creativiteit en productiviteit. Een vervreemdend gevoel, alsof we geleefd worden door de activiteiten en minder aanwezig zijn in het moment. Voor de samenleving is de prijs ook hoog. Uit recent onderzoek van TNO blijkt dat circa 1 miljoen mensen burn-out klachten hebben. Het kost de economie miljarden. Stress lijkt onuitroeibaar. Maar is dit zo?

Stress komt niet van buiten

In stresscursussen wordt mensen geleerd efficiënter om te gaan met hun tijd, vaker nee te zeggen en helder te communiceren. Prima. Maar toch wordt hierbij iets over het hoofd gezien. Niet de drukke buitenwereld, maar de geest is de veroorzaker van stress. Als de geest denkt iets niet of moeilijk aan te kunnen, dan schakelt hij de stressmachine in. Dit gebeurt onbewust: opeens merk je dat je gestrest bent. Alleen als we ons richten op deze schakelfunctie van de geest, kunnen we het mechanisme bij de wortel aanpakken.

Stressreductie door mindfulness

Een manier om bij de schakelaar van de stressmachine te komen, is het trainen van de aandacht. Daarmee word je je bewust van de neiging van de geest om te piekeren over verleden en toekomst. Je krijgt een keuze. Je kunt achter de automatische gedachtenpatronen aanhollen, of de aandacht terugroepen. Je piekert minder en de stressmachine wordt minder vaak ingeschakeld. Met mindfulness begin je bij de bron. Zo kun je stress effectief verminderen.